Ενημερωτική συνάντηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη

Της Παναγιώτας Χατζηγεωργιάδου

Αφίσα: Αντιγόνη Τσατσάνη

Στις 14 Ιανουαρίου είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω σε μια πολύ ενδιαφέρουσα τηλεδιάσκεψη σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Στο πλαίσιο του προγράμματος «Βουλή των Εφήβων» (Λ΄ Σύνοδος – σχολικό έτος 2025-2026) φέτος οι ενεργοί έφηβοι του Λυκείου ασχολούμαστε με το θέμα «Η γενιά Α.Ι. συζητά με την Τεχνητή Νοημοσύνη».

Αν και περισσότεροι από εμάς χρησιμοποιούμε καθημερινά ψηφιακά εργαλεία, όπως το ChatGPT, ο ομιλητής κ. Νίκος Γιατσόγλου ειδικός σε θέματα πληροφοριακών συστημάτων στο ΕΚΕΤΑ Θεσσαλονίκης, μάς βοήθησε να δούμε τι κρύβεται πίσω από την οθόνη και να κατανοήσουμε καλύτερα μια τεχνολογία που αλλάζει τον κόσμο μας.

Μέσα από αυτή τη συζήτηση με τους συμμετέχοντες μαθητές, έγινε ξεκάθαρο ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι απλώς ένας εξελιγμένος υπολογιστής, αλλά μια επιστήμη που προσπαθεί να κάνει τις μηχανές να μιμηθούν τον ανθρώπινο τρόπο σκέψης. Σε αντίθεση με τα παλιά προγράμματα όπου έπρεπε να δίνουμε στην εντέλεια κάθε οδηγία, η Τεχνητή Νοημοσύνη μαθαίνει μέσα από παραδείγματα. Είναι μια διαδικασία εκπαίδευσης που βασίζεται στα μαθηματικά και επιτρέπει στη μηχανή να βελτιώνεται συνεχώς.

Ένα πολύ ωραίο κομμάτι της παρουσίασης ήταν η ιστορική αναδρομή, καθώς έμαθα ότι οι βάσεις για όλα αυτά που βλέπουμε σήμερα μπήκαν αρκετά παλιά, ήδη από την δεκαετία του 50’. Κατά την διάρκεια του ψυχρού πολέμου, ο έντονος ανταγωνισμός ανάμεσα σε Αμερική και Ρωσία οδήγησε σε μεγάλες επενδύσεις για στρατιωτικούς σκοπούς. Για παράδειγμα, από τότε προσπαθούσαν να βρουν τρόπους για την αυτόματη μετάφραση κειμένων από τα ρωσικά στα αγγλικά. Οι ιδέες, λοιπόν, προϋπήρχαν εδώ και δεκαετίες, όμως σήμερα διαθέτουμε την επεξεργαστική ισχύ για να τις κάνουμε πράξη. Από το πρώτο δίκτυο του αμερικάνικου στρατού το 1960, φτάσαμε στις μεγάλες τεχνολογικές αλλαγές του 2013 και του 2017, μέχρι που το 2022 η τεχνολογία αυτή έγινε προσιτή σε όλους μας.

Πέρα όμως από την εξέλιξη συζητήσαμε και για τις προκλήσεις αλλά και τις αδυναμίες των συστημάτων αυτών. Έγινε αναφορά στα «deepfakes» και στον σκληρό ανταγωνισμό μεταξύ των εταιριών, όπως για παράδειγμα στην Κίνα, όπου αναπτύσσονται πλέον πολύ δυνατότερα μοντέλα με χαμηλότερο κόστος. Παρά την εντυπωσιακή την πρόοδο, η τεχνητή νοημοσύνη εξακολουθεί να παρουσιάζει κενά και συχνά μπερδεύεται σε απλές διαδικασίες όπως για παράδειγμα τα τεστ που κάνουμε για να αποδείξουμε ότι δεν είμαστε ρομπότ. Συχνά μιμείται την ανθρώπινη συμπεριφορά και την κατανόηση των συμφραζομένων, αλλά δεν παύει να λειτουργεί με έναν τελείως διαφορετικό τρόπο από τον δικό μας.

Κλείνοντας, αυτή η εμπειρία με βοήθησε να δω την τεχνητή νοημοσύνη πιο σφαιρικά και να καταλάβω ότι είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς πορείας που συνδέει την επιστήμη με την ιστορία. Μου έκανε εντύπωση το πόσο γρήγορα εξελίσσονται τα πράγματα και θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε πώς λειτουργούν αυτά τα εργαλεία, ώστε να τα χρησιμοποιούμε με κριτική σκέψη και υπευθυνότητα στο μέλλον.