Ελευθερία: Ένα ρεαλιστικό όραμα;

Της Αγγελικής Λαναρά

Στη σημερινή εποχή ο άνθρωπος έχει αποκτήσει πιο πολλές ελευθερίες λόγω της ανάπτυξης της τεχνολογίας. Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα των δικαιωμάτων των ανθρώπων που πλησιάζει, αυτό το ερώτημα θα έπρεπε να αναθεωρηθεί: Είμαστε πραγματικά πιο ελεύθεροι σήμερα;

Στην πραγματικότητα οι νέοι παράγοντες που ενισχύουν τα όρια της δεδομένης ελευθερίας χάρη στις νέες τεχνολογίες, δεν είναι παρά νέα υψηλοτέρα τείχη περιορισμού. Ενώ υπάρχουν αμέτρητες πληροφορίες από τις οποίες μπορεί να ωφεληθεί ο άνθρωπος, αυτός προτιμάει τον εύκολο τρόπο, τη λειτουργία τεχνητής νοημοσύνης. Στην πραγματικότητα ο εγκέφαλος δεν ψάχνει, δεν δουλεύει και επομένως δεν αναπτύσσεται. Η διευκόλυνση αυτή, αν και βοηθάει, περιορίζει και στερεί την πνευματική ανάπτυξη, οδηγώντας τον μέσο χρήστη στην αμάθεια και, επομένως, σε περιορισμένη ελευθερία.

Ακόμα και το γεγονός ότι μπορεί ο οποιοσδήποτε να εκφραστεί ελεύθερα στο διαδίκτυο, δεν αποτελεί παρά μία αυταπάτη, καθώς η ελευθερία γίνεται μετρήσιμη, όταν εναντιωθεί σε ζητήματα κατά των πολιτικών προσώπων. Μπορεί οι απόψεις του να είναι σωστές, να είναι ακόμη και αληθινά γεγονότα, αλλά προκειμένου να προστατευτούν οι υψηλά ιστάμενοι, οι δημοσιεύσεις διαγράφονται ή χαλκεύονται. Στερείται το δικαίωμα από τον άνθρωπο να εκφράζεται, επιβάλλεται λογοκρισία και χάνεται το θεμέλιο για την ανάπτυξη κριτικής σκέψης, η αλήθεια.

Όμως και ο τομέας της ψυχολογίας διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, καθώς, ακόμη και αν η ψευδαίσθηση της εξωτερικής ελευθερίας έχει επιτευχθεί, η εσωτερική είναι ένας εντελώς διαφορετικό κομμάτι. Οι άνθρωποι σήμερα επηρεάζονται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες, όπως από την αδικία και το άγχος. Η αδικία για όσα συμβαίνουν στον κόσμο και το γεγονός ότι η ελευθερία πραγματικά δεν υπάρχει είναι που σκλαβώνει το μυαλό και το περιορίζει από το να αναπτυχθεί. Οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες ενέργειες και οι συνθήκες υπό τις οποίες δεν μπορεί κανένας να βοηθήσει κανέναν είναι που αιχμαλωτίζουν τον μέσο άνθρωπο και όχι μόνο δεν μπορεί να οδηγηθεί στην πνευματική γαλήνη, αλλά ούτε και ποτέ να την πλησιάσει. Ακόμα και το γεγονός ότι γνωρίζουμε ή μπορούμε να μάθουμε τόσα πολλά μπορεί να εκφράζεται ως άγχος-ειδικότερα όταν ένας άνθρωπος ξέρει πολλά και δεν μπορεί να εκφραστεί ή να τα διαχειριστεί. Αρχίζει να νιώθει υπερφορτωμένος και επομένως συρρικνώνει την ίδια του την ελευθερία.

Ο άνθρωπος σήμερα περικλείεται από πολλούς μη ελεγχόμενους παράγοντες που του στερούν το δικαίωμα να αναπτυχθεί και να σκεφτεί ελεύθερα. Το μέγεθος της ανάπτυξης δεν δίνει παρά μια ψευδαίσθηση ελευθερίας, που έχει μετατραπεί σε χειρισμό.